خبر روز | مائده طهماسبی: اجرای تئاترهای پایتخت در استانها نتایج قابلتوجهی دارد
مائده طهماسبی در گفتوگو با ایران تئاتر با تأکید بر ضرورت احیای اجرای نمایشهای پایتخت در دیگر شهرها، گفت این روند در صورت حمایت نهادهای دولتی، نتایج بسیار قابلتوجهی برای تئاتر کشور خواهد داشت. این کارگردان که بهزودی نمایش «گزارشی به آکادمی» را با بازی فرهاد آئیش در مشهد روی صحنه میبرد، تئاتر تکنفره را فرصتی مناسب برای گسترش این جریان میداند.
نرگس کیانی: برای پیداکردن ردپای اولین نشانههای توجه جدی ادارهکل هنرهای نمایشی به تئاتر استانها باید تا سال ۱۳۸۵ و ارائه طرح شورای راهبردی عقب رفت. شورایی که حمید سمندریان، حسین پاکدل، سهراب سلیمی و مسعود رایگان ازجمله اعضای حقیقیاش بودند و اجرای عمومی نمایشهای تهران در شهرستانها یکی از رئوس آن به شمار میآمد. اهالی تئاتر اما در طول تمام این سالها الزاما چشم انتظار عملیاتیشدن این طرح نماندند و گروههای نمایشی که خود دست به کار روی صحنه رفتن در استانها شدند کم نبودند. از جمله مریم برزگر که نمایش «ماراساد» را به همراه یک دورهٔ آموزشی در شهرستانهای مختلف اجرا کرد. همینطور نمایش «متاستاز» به نویسندگی و کارگردانی علی اصغر دشتی با موضوع همپایان بیماران مبتلا به سرطان که پس از اجرا در تهران، در خوزستان، اصفهان، اراک و یزد روی صحنه رفت. سجاد افشاریان با نمایش «بک تو بلک»، رامین معصومیان با نمایش «خماری» و… دیگر هنرمندانی بودند که در شهرهای بسیاری میزبان علاقهمندان به تئاتر شدند. این روزها نیز در کنار اجرای «قلب نارنگی» (داریوش علیزاده) و «بتهون» (جواد مولانیا) در بیرون از پایتخت، مائده طهماسبی هم قرار است نمایش «گزارشی به آدکامی» را با بازی فرهاد آئیش برای چهار شب در تئاتر شهر مشهد روی صحنه ببرد.
میمونی با جهانبینی کافکایی
فرهاد آئیش تنها بازیگر مونولوگ «گزارشی به آکادمی» نقشی را که در این نمایش ایفا میکند؛ میمونی با جهانبینی کافکایی مینامد. میمونی که آئیش نامش را به یاد شعر حماسی «بهشت گمشده»، جان میلتون گذاشته است. آنچه بر این میمون گذشته است؛ از شکار شدن در سواحل آفریقا تا گیر افتادن در کنج قفسی در کشتی ازجمله چیزهایی است که در «گزارشی به آکادمی» در موردش صحبت میشود. فرهاد آئیش در این نمایش که براساس داستانی کوتاه به قلم فرانتس کافکا با کارگردانی مائده طهماسبی در قالب مونولوگی ۵۰ دقیقهای نوشته شده است، تماشاگر را راضی از سالن بیرون میفرستد. آئیش ۲۶ سال پیش، در سال ۱۳۷۸ که با مائده طهماسبی تصمیم گرفتند برای همیشه در ایران بمانند، همین نقش را در سالن چهارسوی مجموعه تئاتر شهر بازی کرد. برای مائده طهماسبی هیجانبرانگیز بود که بداند ایفای نقشی توسط فرهادِ ۲۶ سالِ پیش، با فرهادِ این روزها چه تفاوتی دارد و اجرای «گزارشی به آکادمی» چهطور پیش میرود؟ پس، تمرینها آغاز و سالن شیشهای تماشاخانه هما در تهران از طرف سام درخشانی برای اجرا (تیر و مرداد ۱۴۰۴) پیشنهاد داده شد.
تهیهکننده و کارگردانی که پیشنهاد اجرا در مشهد را داد
همان روزهای اجرا در تهران بود که آرمین رحیمینژاد، تهیهکننده و کارگردان پیشنهاد اجرای این اثر نمایشی را در تئاتر شهر مشهد با مائده طهماسبی مطرح کرد. پیشنهادی که با توجه به تکنفره بودن اجرا و جمعوجور بودن آن به لحاظ بینیازیاش از دکوری خاص، قابل تامل بود و میشد به آن فکر کرد. نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۴ اما چنانچه پرسرعت و هولناک گذشت که فرصتی برای فکرکردن در این مورد به مائده طهماسبی و فرهاد آئیش نداد. با ورود به سال ۱۴۰۵ ارتباط میان رحیمینژاد و طهماسبی دوباره برقرار شد و اینبار اجرای «گزارشی به آکادمی» برای چهار شب در تئاتر شهر مشهد قطعی شد.
مائده طهماسبی با اشاره به این مقدمه، در گفتوگو با ایران تئاتر ادامه میدهد: «با توجه به این که نمایش ما به دکور خاصی نیاز ندارد و تنها بحث نورپردازی و گریم مطرح است تصمیم گرفتیم برای این دو از اهالی تئاتر مشهد کمک بگیریم. در مورد گریم، اگرچه پیشتر طراحی شده است اما با توجه به سنگینی آن کمی زودتر به مشهد خواهیم رفت تا پیش از اجرا از درستی انجام آن مطمئن شویم.»
این بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون در پاسخ به این که آیا اجرای «گزارشی به آکادمی» در تئاتر شهر مشهد نخستین تجربهٔ اجرا برای او و فرهاد آئیش در بیرون از تهران است یا خیر، توضیح میدهد: «ما زمانی که در خارج از کشور بودیم، با توجه به پراکندگی ایرانیان در شهرها و ایالات مختلف؛ چه در اروپا و چه در آمریکا، نمایشهایمان را هر بار در جایی اجرا میکردیم. اما از زمانی که به ایران آمدیم، در جایی جز تهران روی صحنه نرفتیم. اگرچه سابقه داوری در جشنوارههای مختلف و تماشای اجرای گروههای نمایشی شهرهای گوناگون را در کارنامهمان هست.»
کارگردان نمایش «گزارشی به آکادمی» در پاسخ به ارزیابیاش از روی صحنه رفتن نمایشهایی که در تهران اجرا میشوند در شهرستانها، تاکید میکند: «طبیعتا از سر گرفتهشدن چنین روالی میتواند نتایج بسیار قابل توجهی داشته باشند. روالی که تا پیش از شکلگیری تئاتر خصوصی به شکلی جدی مورد حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارهکل هنرهای نمایشی بود. در حالی که هماکنون اگر گروههای نمایشی چنین تصمیمی بگیرند برای تامین هزینهها باید به جیب خودش اتکاء کنند. طبیعتا اجرای اثری تکنفره که نیازی به دکور ندارد در بیرون از تهران، بسیار آسانتر از اجرای اثری با چندین بازیگر و نیازمند دکور است. درواقع اگرچه شاید ما به واسطه ویژگیهای اثرمان از عهده چنین کاری برآییم اما آثاری که چنین نباشند قطعا برای اجرا در شهرستانها نیازمند حمایت دولتی هستند.»
